ایسنا - در نشست پنجم تهران (6 و 7 خرداد) پس از انجام مذاکرات دوروزه، چهار تا پنج بند از قرارداد نهایی نشده باقی مانده و قرار بود در فاصله زمانی تا پایان ماه ژوئن (9 تیر) بررسی و نهایی شود.

در این راستا نتایج نشست اخیر از ادامه مذاکرات در دو تا سه بند حکایت می‌کند؛ اگرچه پیش از این نیز با وجود تاکید ایران و پاکستان و خوش‌بینی آن‌ها بر تکمیل مذاکرات در پایان ششمین ماه میلادی سال 2007، هند از وجود نداشتن ضرب الاجل برای پایان مذاکرات سخن گفته و تاکید می‌کرد که مذاکرات هرگاه کامل شود به پایان می‌رسد.

براساس این گزارش، نقطه تحویل گاز مرز ایران و پاکستان خواهد بود؛ بنابراین هندی‌ها باید قرارداد را برای تعیین هزینه‌های انتقال و نرخ ترانزیت با پاکستانی‌ها نهایی کنند. در این زمینه ایران امیدوار است به محض به نتیجه رسیدن این موضوع، مذاکرات تکمیل پروژه اجرایی شود.

در حالی نصرت‌الله سیفی ـ مدیرعامل شرکت صادرات گاز ایران ـ از باقی ماندن بحث باقی ماندن دوره بازنگری فرمول قیمت خبر می‌دهد که پیشنهاد ایران مبنی بر سه سال بوده است، اگرچه هند به دلیل این که قصد دارد پروژه خود را فاینانس کند، بر طولانی‌تر شدن این دوره تاکید دارد.

در این زمینه موضوع ساخت خط لوله نیز مطرح است که سیدکاظم وزیری ‌هامانه - وزیر نفت - از تکمیل شدن 50 درصد خط لوله در ایران خبر داده و تاکید کرده که براساس برنامه، ظرفیت این خط لوله به 150 میلیون متر مکعب در روز افزایش خواهد یافت. البته در این خصوص حجت‌الله غنیمی‌فرد - نماینده ویژه وزیر نفت در خط لوله صلح - خاطرنشان کرده بود که در مرحله اول قرارداد روزانه 60 میلیون مترمکعب گاز به دو کشور هند و پاکستان صادر می‌شود که قرار است این حجم گاز به طور مساوی بین دو کشور تقسیم شود. در این زمینه در صورتی که مرحله دوم قرارداد، یعنی افزایش 90 میلیون مترمکعبی گاز صادراتی تا رسیدن به حجم 150 میلیون متر مکعب در روز مورد توافق سه کشور قرار گیرد، قطعا به خط لوله دیگری نیاز است؛ زیرا خط لوله هفتم سراسری که مسوول انتقال گاز از عسلویه به چابهار برای صادرات گاز به هند و پاکستان است،‌فقط 110 میلیون مترمکعب ظرفیت دارد ه در صورت محقق شدن اجرای مرحله دوم، کفایت نخواهد کرد، البته شنیده‌ها مبنی بر این است که ایران تاکنون حتی نپذیرفته درباره فاز دوم طرح مذاکره کند.

توافق برای احداث خط لوله انتقال گاز ایران به هند از طریق خاک پاکستان که از آن با عنوان خط لوله صلح نام برده شده در سال 1994 به دست آمده هزینه اجرای این طرح حدود 7.4 میلیارد دلار تخمین زده شد، اما به دلیل تنشی سیاسی بین هند و پاکستان برای چند سال به طور جدی دنبال نشد. با تلاش هند و پا کستان برای کاهش تنش و آغاز روند بهبود روابط دو کشور از سال 2004 ، این طرح مجددا مورد بررسی قرار گرفته است.

این خط لوله 2700 کیلومتر طول دارد، در این راستا در حال حاضر پاکستان به دلیل نداشتن تاسیسات CNG، امکان تامین گاز موردنیاز خود از طریق گاز مایع شده را ندارد و ناچار است برای تامین گاز موردنیاز خود از طریق خط لوله اقدام کند؛ در حالی که هند با توجه به دارا بودن تاسیسات LNG و تبدیل گاز مایع به گاز طبیعی امکان تامین گاز مورد نیاز خود از طریق LNG را نیز دارد.

در مذاکرات انجام شده در پروژه خط لوله صلح تا زمان امضای قرارداد، موارد مهمی‌ مانند محل دقیق تامین گاز، محل تامین منابع مالی، شرایط ساختمانی و فیزیکی پروژه به دقت بیان و از طرف هند و پا کستان بررسی شده است.

گفتنی است، در این خصوص از 15 مارس سال گذشته میلادی تا ماه آگوست (پایان سال 84 تا مرداد 85) ایران چهار فرمول قیمتی پیشنهاد کرده که بالاخره پس از ارائه نظرات مختلف ایران و دو کشور هند و پاکستان در مرداد ماه، اقدام به انتخاب یک شرکت مشاور برای بررسی فرمول‌های پیشنهادی و ارائه نظرات کارشناسی در خصوص فرمول قیمت‌گذاری شد که درنهایت سه کشور در مذاکرات سه جانبه تهران در 25 ژانویه (4 بهمن 85) در خصوص فرمول قیمت‌گذاری به توافق رسید.