ایسنا - دکتر محمدرضا جعفری‌نصر مدیر پژوهش و فناوری و معاون شرکت پژوهش و فناوری شرکت ملی صنایع پتروشیمی با بیان این مطلب افزود: امسال این تعداد پروژه را در قالب 30 طرح برنامه‌ریزی کرده‌ایم و با توجه به حجم و تعداد این طرح‌ها و از طرفی راه‌اندازی واحدهای نیمه‌صنعتی (Demo Plant) و واحدهای پیشتاز (Pilot) با مشکل کمبود نیروی انسانی متخصص، با تجربه و کارآزموده مواجه هستیم.

وی افزود: هم‌اکنون فعالیت‌های شرکت در سه مرکز اراک، تهران و ماهشهر انجام می‌شود و با توجه به 30 طرح پژوهشی و مهندسی، به هر مرکز حداقل 10 طرح تعلق می‌یابد که در این میان با توجه به نیاز به راه‌اندازی برخی از پایلوت‌ها و واحدهای نیمه‌صنعتی دچار کمبود نیروی انسانی هستیم. البته برخی از محدودیت‌های موجود در ساختار سازمانی شرکت به طور قانونی اجازه جذب نیروی ماهر و با تجربه را به ما نمی‌دهد.

وی ادامه داد: به نظر من این طرح‌ها را می‌توان به شرکت‌های دانش‌محور که قابلیت اجرای کار طراحی مهندسی پایه (Basic Design) را دارند، واگذار کرد و بدین ترتیب علاوه بر اشتغال‌زایی دستیابی به دانش فنی مورد نیاربه طور سریع تری فراهم می‌شود.

لازم به یادآوری است که شرکت‌های معتبر و بزرگ دنیا با 20 برابر پرسنل ما تنها روی دو یا سه زمینه کار مشغول فعالیت هستند و این در حالی است که در کشور ما چنین کاری صورت نمی‌گیرد و هم اکنون شرکت ما مجموعا حدود 300 نفر پژوهشگر دارد.


طرح‌های در دست انجام

وی در خصوص طرح‌های در دست انجام این شرکت تصریح کرد: یکی از طرح‌های این شرکت طرح تبدیل متانول به پروپیلن (MTP) است و با توجه به وجود خوراک گاز طبیعی کشور و بالتبع متانول زیادی که بر اساس ان در حال تولید داریم، اگر این ماده را بتوان به پروپیلن تبدیل کرد ارزش افزوده‌ای حدود 10 برابر ایجاد کرده‌ایم. البته اگر می‌خواستیم این کار را به تنهایی انجام دهیم سالها زمان نیاز داشت. به همین دلیل با شرکتی نظیر لورگی آلمان که ساختاری کاملاً مهندسی دارد، در حال انجام کارهای مشترک مربوط به آن هستیم.

وی ادامه داد: کارهای آزمایشگاهی، پایلوت، نیمه صنعتی و طراحی مهندسی پایه یک واحد با ظرفیت 100 هزار تن در سال با این شرکت و برای پتروشیمی فن‌آوران واقع در ماهشهر انجام شده است که متأسفانه تأخیراتی در نصب و راه اندازی واحد نیمه صنعتی (دمو) به دلیل تحریم، مشکلات حقوقی و قراردادی مربوط به اجرا، نصب و مشکلاتی با پیمانکاران داخلی پیش آمد که خوشبختانه اخیراً و این مشکلات رفع شده و امیدواریم به زودی شاهد راه‌اندازی این واحد باشیم.

وی یادآور شد: طرح دیگر که تجربه خوبی برای مهندسین این شرکت در برداشت، طرح DME است. این ماده در واقع به عنوان سوخت سبز قرن 21 معرفی و شناخته شده است که خواصی کاملاً شبیه با LPG دارد. این کار حسب تقاضای پتروشیمی زاگرس در عسلویه و با همکاری مشترک شرکت پتروشیمی و فناوری و شرکت تاپسو که یک شرکت دانمارکی است انجام یافت؛ ولی با خصوصی شدن پتروشیمی زاگرس اجرای آن هنوز قطعی نیست. این کار به همت مهندسین شرکت با موفقیت به اتمام رسید و اکنون ساخت واحد نیمه صنعتی آن در مرکز ماهشهر شرکت با همکاری تاپسو دانمارک در حال اجراست.

به گفته وی تولید وینیل استات مونومر (VAM) که به پیشنهاد شرکت ملی صنایع پتروشیمی آغاز شد، یکی دیگر از طرح‌های جاذب شرکت که هنوز در ابتدای راه هستیم.

جعفری نصر با بیان اینکه در کشور پتانسیل‌های فراوانی برای دستیابی به دانش فنی وجود دارد با اشاره به طراحی کوره‌های الفین، خاطر نشان کرد: این شرکت با همراهی دانشگاه تربیت مدرس موفق به طراحی کوره شده و در حال رفتن به سمت ساخت پایلوتی برای این نوع کوره‌ها هستیم و اکنون برای اجرا، ساخت، خرید و نصب آن در حال برگزاری مناقصه هستیم.

البته پروژه‌های DME, MTP و VAM بین چند ماه آینده و دو سال آینده به تولید نیمه صنعتی می‌رسند.


نقطه ضعف کار در دست‌یابی به دانش فنی بومی

وی نقطه ضعف کار در دست‌یابی به دانش فنی بومی را، تدوین مهندسی پایه یک طرح عنوان نمود و گفت: برای انجام عملیاتی که نهایتا به طراحی مهندسی پایه منجر می شود از شروع تولید در آزمایشگاه تا تولید صنعتی، همکاری مشترک با کشور‌های صاحب لیسانس و معتبر ضروری است واگر این کار مشترک انجام نشود برای هر طرح جدیدی بین 5 تا 10 سال کار مهندسی پایه با تأخیر مواجه می‌شود.


تولید کاتالیست در حد صنعتی نداشته‌ایم

وی همچنین در خصوص وضعیت تولید کاتالیست‌ها در صنعت پتروشیمی اظهار کرد: گره کار تولید کاتالیست در تولید انبوه آنهاست. در حال حاضر می‌توان گفت که تاکنون تولید کاتالیست در حد صنعتی نداشته‌ایم و پیشرفت کارهای ما در سنتز آن در حد پایلوت و آزمایشگاهی و در مقادیری بسیار کم بوده است و نه در تولید انبوه آن. در زمینه تکنیک‌های آموزش افزایش مقیاس در کشور دارای ضعف اساسی هستیم که البته نیاز به توجه و سرمایه‌گذاری بالایی دارد. این کاتالیست‌ها در انحصار شرکت‌های محدودی است و نیاز به تجربه بالایی دارد که متاسفانه تکنولوژی آن نیز به راحتی در اختیار کشور ما قرار نمی‌گیرد.


به زودی در تولید برخی کاتالیستها خودکفا می‌شویم

وی افزود: با همکاری شرکت اسپک (Spec) پتروشیمی و شرکت‌های خصوصی همکاری مشترک خوبی داریم و امیدواریم به زودی در ساخت بعضی از پایه‌های کاتالیست‌ها به خود کفایی برسیم. در حال حاضر مشکلی برای واردات کاتالیست‌ها نداریم ولی می‌تواند در آینده خود اهرم فشار و تهدیدی برای صنعت کشور باشد. در زمینه کاتالیست در سال جاری شرکت پژوهش و فناوری تاکنون 7 ثبت داخلی و 3 ثبت خارجی داشته است.